Goedemiddag dames en heren,

Het is mij een eer en groot genoegen om, namens het bestuur van NWO Exacte Wetenschappen, tijdens dit lustrum van SIREN de vijfde I/O-Award uit te mogen reiken. In 2005 riepen we de prijs in het leven om hoogwaardig ict-onderzoek dat breed over het voetlicht werd gebracht te onderscheiden. Naast de oorkonde ontvangt de winnaar een bedrag van 5000 euro.

U herinnert zich vast nog wel dat Bart Jacobs en zijn Mifare-team de prijs vorig jaar in de wacht sleepte. Het team wist veel publiciteit te generen rond het kraken van de Mifare classic RFID chip, die u terugvindt in de OV-chipkaart. Ook dit jaar kregen we weer meerdere aansprekende voorbeelden van ICT-onderzoek dat behalve onze wetenschappelijke wereld ook meer mensen wist te boeien, en zo de aandacht voor ICT-onderzoek vergrootte. Eén onderzoek sprong eruit.

Halverwege dit jaar maakten Amsterdamse onderzoekers van de UvA bekend dat ze met behulp van een computermodel beter inzicht kregen in het effect van medicatie op een individuele HIV-patiënt.

In een virtueel laboratorium, Virolab, werken medische onderzoekers en computerwetenschappers samen aan oplossingen voor het probleem van toenemende resistentie van het HIV-virus tegen bestaande behandelingen. Computersimulatie en gridtechnologie brengen in dit project alle gegevens over HIV resistentie (zoals genetische informatie over het virus en de activiteit van het immuunsysteem van de patiënt) uit Europa bij elkaar en analyseren ze vervolgens. Het leverde 100 publicaties in diverse wetenschappelijk bladen op. Inmiddels heeft het systeem zijn succes bewezen en wordt het meer en meer ingevoerd in ziekenhuizen.

Het Virolab leent zich nog voor meer toepassingen. Wat te denken van het volgen van de griepvarianten? De modellen van verspreiding van HIV zijn ook om te zetten naar modellen voor respiratoire infectieziekten. Dit kan helpen beter te voorspellen waar de griep het land binnenkomt en wanneer de piek bereikt wordt, hoe de griep zich verspreid en langs welke wegen. Dames en heren, ik hoef u niet te vertellen dat in deze tijden dat we in de ban van de groep zijn dit onderzoek zeker potentie heeft om onder nog bredere aandacht te komen.

Professor Peter Sloot is de bedenker, en zoals hij dat zelf noemt ‘duwer en trekker’, van het Virolab-project. Hij grijpt elke kans aan om met dit onderzoek het nut van ICT onderzoek bekend te maken onder een groot publiek. In het buitenland is hij een gevraagd spreker over dit onderwerp. Naar aanleiding van het persbericht kreeg Virolab flink wat media aandacht en bereikte het resultaat een groot aantal landelijk dagbladen, weekbladen en radioprogramma’s, waaronder Telegraaf, parool en Teleac.

De jury van I/O Award, bestaande uit de leden van het gebiedsbestuur van NWO Exacte Wetenschappen, spreekt zijn waardering uit over de helderheid en interessantheid van het project. Het leent zich uitstekend om ICT-onderzoek onder de aandacht van een groot publiek te brengen. En deze kans werd dan ook gepakt en met succes. Niet geheel onbelangrijk hierbij is dat het publiek dit werk als ‘informatica’ herkent en dat is voor de positieve beeldvorming van deze wetenschap van belang.

Inhoudelijk heeft het project betrekking op een mooi maatschappelijk en wetenschappelijk relevant probleem, een van de beoordelingscriteria van de I/O Award. Het is een fraaie toepassing van distributed computing. Het soort toepassingen waaraan in het project wordt gerekend, de cyber physical systems, heeft de toekomst. Het brengt flink wat richtingen binnen het informaticaonderzoek bij elkaar, maar gaat zelfs verder: ook medici, virologen, natuurkundigen en wiskundigen waren betrokken. Een schoolvoorbeeld van multidisciplinariteit wat de jury betreft!.

Namens de jury van I/O-Award 2009 wil ik dan ook Peter Sloot van harte feliciteren met het bereikte resultaat en hem uitnodigen de prijs in ontvangst te nemen.